W tym poradniku znajdują się linki afiliacyjne Amazon. Jeśli kupisz produkt przez taki link, mogę otrzymać prowizję bez dodatkowych kosztów dla Ciebie. As an Amazon Associate I earn from qualifying purchases.

Światło gaśnie, router milknie, lodówka przestaje buczeć. Przez pierwsze pięć minut człowiek jeszcze udaje, że to romantyczny wieczór przy świecach. Potem przypomina sobie o zamrażarce pełnej jedzenia, ogrzewaniu i telefonie z 12% baterii. Dlatego wolę mieć plan, zanim energetyka postanowi zrobić mi niespodziankę.

W USA awarie zasilania zdarzają się po burzach, silnym wietrze, oblodzeniu i podczas ekstremalnych upałów. Poniżej pokazuję, co zrobić od razu, co przygotować wcześniej i których pomysłów absolutnie nie próbować. Bez straszenia, ale też bez udawania, że latarka w telefonie załatwi wszystko.

Najpierw: co zrobić w pierwszych 10 minutach?

  1. Sprawdź, czy awaria dotyczy tylko twojego domu. Zobacz, czy sąsiedzi też nie mają prądu. Jeśli zasilanie zniknęło tylko u ciebie, sprawdź bezpieczniki, ale nie dotykaj uszkodzonych lub mokrych instalacji.
  2. Zgłoś awarię dostawcy energii. Na rachunku albo stronie firmy znajdziesz numer do zgłaszania power outage i mapę awarii (outage map). Nie zakładaj, że ktoś już zadzwonił.
  3. Odłącz wrażliwą elektronikę. Telewizor, komputer i inne urządzenia mogą ucierpieć przy skokach napięcia po powrocie zasilania. Jedną lampkę można zostawić włączoną, żeby wiedzieć, kiedy prąd wróci.
  4. Zamknij lodówkę i zamrażarkę. Teraz nie jest moment na zastanawianie się, co zjeść na kolację przy otwartych drzwiach.
  5. Sprawdź sytuację domowników. Jeśli ktoś korzysta ze sprzętu medycznego wymagającego prądu, działaj zgodnie z jego planem awaryjnym i skontaktuj się z dostawcą opieki lub służbami, gdy istnieje zagrożenie.

1. Przygotuj światło, które nie potrzebuje gniazdka

W szufladzie warto mieć latarki LED, zapasowe baterie i jedną lampkę awaryjną LED. Czołówka przydaje się, gdy trzeba zejść do piwnicy albo poszukać czegoś w ciemnej szafce. Świece? Wolę ich unikać podczas awarii, szczególnie przy dzieciach i zwierzętach. Ryzyko pożaru nie jest warte nastroju.

2. Naładuj powerbank i zapisz ważne numery

Telefon to kontakt z rodziną, alerty pogodowe i mapa awarii. Naładowany powerbank pomaga przetrwać krótszą przerwę w dostawie energii, ale jego pojemność jest ograniczona. Zapisz na papierze numer dostawcy prądu, ubezpieczyciela i najbliższej osoby, do której możesz pojechać. Gdy telefon padnie, lista kontaktów w chmurze nie będzie wielkim pocieszeniem.

3. Lodówka: zapamiętaj zasadę czterech godzin

Według FoodSafety.gov zamknięta lodówka utrzymuje bezpieczną temperaturę żywności przez około 4 godziny. Pełna zamrażarka może utrzymać ją około 48 godzin, a w połowie pełna — około 24 godzin, jeśli nie otwierasz drzwi. To orientacyjne czasy, nie gwarancja dla każdego urządzenia.

Gdy przerwa trwa dłużej, produkty wymagające chłodzenia — między innymi mięso, ryby, mleko, jajka i gotowe potrawy — trzeba ocenić zgodnie z zaleceniami bezpieczeństwa żywności. Jeśli nie możesz utrzymać ich w temperaturze 40°F (około 4°C) lub niższej, nie ryzykuj. Nie próbuj jedzenia „na smak”, żeby sprawdzić, czy się zepsuło. Przyda się termometr do lodówki i torba chłodnicza z wkładami.

4. Woda i jedzenie bez gotowania

Trzymaj w domu zapas wody pitnej oraz żywności, której nie trzeba przechowywać w lodówce: konserwy, masło orzechowe, krakersy czy inne produkty dobrane do potrzeb rodziny. Nie zakładaj, że kuchenka elektryczna albo mikrofalówka będą działać. Jeśli masz elektryczną pompę studzienną, brak prądu może oznaczać także brak bieżącej wody.

5. Zimą najważniejsze jest bezpieczne ciepło

W Illinois, Wisconsin czy Michigan kilkanaście godzin bez ogrzewania potrafi być poważnym problemem. Zamknij drzwi do nieużywanych pokoi, załóż dodatkowe warstwy ubrań, przygotuj koce i śpiwory, a w zestawie awaryjnym trzymaj także koc termiczny. Jeśli temperatura w domu robi się niebezpiecznie niska, poszukaj czynnego warming center, schronienia u bliskich albo innego ogrzewanego miejsca.

Nigdy nie ogrzewaj mieszkania kuchenką gazową, piekarnikiem, grillem ani urządzeniem przeznaczonym do użytku na zewnątrz. Tlenek węgla (carbon monoxide, CO) jest bezwonny i może zabić. Detektory CO z zasilaniem bateryjnym lub podtrzymaniem bateryjnym są szczególnie ważne przy awarii. CDC wyraźnie ostrzega przed używaniem sprzętu spalającego paliwo wewnątrz domu.

6. Latem nie czekaj, aż dom zamieni się w piekarnik

Przy długiej awarii klimatyzacji upał może być równie groźny jak zimno. Zasłoń okna nasłonecznione, pij wodę i obserwuj dzieci, seniorów oraz osoby z problemami zdrowotnymi. Jeśli w środku robi się zbyt gorąco, sprawdź lokalne cooling centers albo jedź do miejsca z klimatyzacją. Nie polegaj na wentylatorze jako jedynym zabezpieczeniu podczas ekstremalnych upałów.

7. Generator? Tak, ale tylko używany prawidłowo

Przenośny generator potrafi zasilić wybrane urządzenia, lecz źle używany jest śmiertelnie niebezpieczny. Uruchamiaj go wyłącznie na zewnątrz, co najmniej 20 stóp (około 6 metrów) od okien, drzwi i otworów wentylacyjnych. Nigdy w garażu — nawet przy otwartej bramie. Nie podłączaj generatora do gniazdka ściennego, żeby „zasilić cały dom”. To grozi porażeniem pracowników sieci i pożarem. Stałe podłączenie wymaga odpowiedniego przełącznika i instalacji wykonanej przez wykwalifikowanego elektryka.

Jeśli potrzebujesz zasilić tylko telefon, lampkę i niewielką elektronikę, przenośna stacja zasilania (portable power station) może być prostszym rozwiązaniem. Sprawdź jednak moc, pojemność i wymagania urządzeń; taka stacja nie zastąpi automatycznie domowego generatora.

8. Przygotuj dom, zanim przyjdzie burza

Ja zrobiłabym jeden prosty zestaw awaryjny, zamiast w panice szukać wszystkiego po trzech szafkach:

  • latarki, baterie i naładowany powerbank;
  • zapas wody, jedzenie niewymagające chłodzenia i ręczny otwieracz do puszek;
  • apteczka pierwszej pomocy, potrzebne leki oraz plan dla sprzętu medycznego;
  • koce, ciepłe ubrania i rzeczy dla dzieci oraz zwierząt;
  • termometr do lodówki i zamrażarki, torba chłodnicza oraz wkłady;
  • papierowa lista numerów alarmowych i ważnych kontaktów;
  • radio awaryjne na baterie lub korbkę, żeby odbierać komunikaty także bez internetu;
  • sprawne czujniki dymu i czujnik tlenku węgla (CO) z zasilaniem bateryjnym lub podtrzymaniem bateryjnym — alarm musi działać także bez prądu.

Raz na kilka miesięcy sprawdź baterie, daty ważności i to, czy wszyscy domownicy wiedzą, gdzie zestaw leży. Najlepszy sprzęt to ten, który rzeczywiście działa, kiedy go potrzebujesz.

9. Co z uszkodzonymi przewodami i zalaną instalacją?

Jeżeli widzisz zerwany przewód energetyczny, nie podchodź, nie dotykaj i nie próbuj go przesuwać. Traktuj go jak przewód pod napięciem i zgłoś zagrożenie służbom lub dostawcy energii. Nie wchodź do zalanej piwnicy, jeśli istnieje ryzyko kontaktu wody z instalacją elektryczną. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 911.

10. Kiedy prąd wróci

Nie podłączaj wszystkiego naraz. Sprawdź stan urządzeń, ustawienia ogrzewania i klimatyzacji oraz temperaturę w lodówce. Produkty spożywcze oceniaj według zasad bezpieczeństwa, a nie zapachu. Jeśli doszło do szkód, zrób zdjęcia i sprawdź warunki polisy homeowners lub renters insurance — zakres ochrony zależy od konkretnej umowy.

Najczęstsze pytania

Jak sprawdzić, kiedy wróci prąd?

Wejdź na stronę swojego dostawcy energii i poszukaj outage map albo estimated restoration time. Szacowany czas naprawy może się zmieniać.

Czy można używać grilla w domu, kiedy nie ma prądu?

Nie. Grill węglowy lub gazowy używany w domu albo garażu grozi zatruciem tlenkiem węgla.

Czy zamrożone jedzenie trzeba wyrzucić po awarii?

Niekoniecznie. Produkty, które nadal mają kryształki lodu albo temperaturę nie wyższą niż 40°F (4°C), mogą nadawać się do ponownego zamrożenia lub przygotowania. Zawsze sprawdź zalecenia FoodSafety.gov dla konkretnego produktu.

Powiązane poradniki

Jeśli chcesz przygotować się także na awarię w trasie, zajrzyj do mojego poradnika Co warto mieć w samochodzie w USA? 15 rzeczy, które mogą uratować ci skórę.

Oficjalne źródła